بسم الله الرحمن الرحیم
چراغ فروزان انقلاب اسلامی پس از رهبری های الهی بنیانگزار نهضت اسلامی حضرت امام خمینی (ره) و فداکاری مردم مؤمن ایران، مرهون تلاش عالمان مجاهد و پیشروان شجاع و بصیری است که در اوج قله علم و تقوا، از انجام وظایف اجتماعی و سیاسی عبادی غفلت نکرده و هرگز پرچم مبارزه با ظلم و فساد را بر زمین نگذاشتند. شهید والامقام آیت الله سید عبدالحسین دستغیب، سومین شهید محراب انقلاب اسلامی، عالمی وارسته و ربانی و فقیهی با بصیرت و مجاهد بود و همانطور که در جبهه مبارزه با جهب و انحراف به مدارج عالی دست یافته بود در جبهه مبارزه با طاغوت و استکبار نیز از سر آمدان روزگار بود. بی شک شخصیت اخلاقی و مردمی او در کنار دفاعیات جانانه و علمی و مستدل از اصل مترقی ولایت فقیه، از مشخصه ها و امتیازات ویژه آن دانشمند شهید است. امام خمینی (ره) در یادداشت کوتاهی به مناسبت شهادتش چنین می نگارد "... درس های انسانساز ایشان که در قلب انسان های متعهد غوغا برپا میکرد؛ جاویدان است. دستغیب به دست غیب نشینان ملکوت سپرده شد و در آغوش رفیق اعلی آرمید. او نمرده؛ که زندگانی جاوید در جرگه پرده نشینان قدس و عاشقان لقاء الله یافت...." به مناسبت 20 آذر سالروز شهادت مظلومانه اش گذری کوتاه بر زندگی مبارک و مؤمنانه اش می افکنیم.
زندگینامه
صبح عاشورای سال 1292 شمسی بود بود که خاندان اصیل دستغیب به وجود گوهری کمیاب، درخششی دوباره یافت. نامش را سیدعبدالحسین نهادند تا در اخلاص و عبادت عاشقانه تا آسمان شهادت پرواز کند.
به مکتب خانه رفت و پس از آن تا دوازده سالگی شاگرد پدرش سید محمدتقی بود و در حالیکه دروس مقدماتی حوزه را آغاز کرده بود غم یتمی بر دلش نشست. با آنکه نوجوان و نوخاسته بود، شوق تحصیل علوم اسلامی او را به مدرسه خان شیراز رهنمون ساخت و تا سال 1314 در نزد اساتیدی همچون شیخ اسماعیل، ملا احمد دارابی و ملا علیاکبر ارسنجانی دوره مقدماتی و سطح را به پایان رساند.
کشف حجاب رضاخانی طلبه جوان را به مخالف واداشته بود و رژیم پهلوی بارها او را تهدید و تبعید کرده و به زندان انداخت و نهایتا 24 ساعت به او فرصت دادند تا از کسوت روحانیت خارج شود؛ اما شعله ایمان و علاقه به اسلام او راهی نجف اشرف کرد و در مدت 7 سال اقامت در جوار مرقد مطهر امام علی علیه السلام از محضر بزرگانی چون حاج شیخ کاظم شیرازی، آیت الله سید ابو الحسن اصفهانی، آقا ضیاء عراقی، حاج سید میرزا اصطهباناتی و حاج میرزا علی آقا قاضی طباطبایی، کسب فیض کرد و به درجه ی اجتهاد رسید.
با سقوط پهلوی اول در سال 1321 به شیراز مراجعه کرد و مسجد کهن سال و مخروبه عتیق را احیا کرد و نماز جماعت و درس تفسیر قرآن و اخلاق به راه انداخت. با تلاشهای خالصاانه و عالمانه اش بسیاری از مردم را جذب کرد و در پرورش اسلامی جوانان همتی والا داشت. بسیاری از مساجد و اماکن عمومی را بازسازی کرده و برای محله های فقیرنشین و محروم، مسجد، کتابخانه و حوزه علمیه ساخت.
استفاده از محضر عالم ربانی و استاد اخلاق و عرفان، مرحوم آیت الله محمدجواد انصاری همدانی، قلب و جانش را بیش از پیش به نور ایمان و ولایت روشن ساخت و سخنان و مکتوباتش آنچنان جذاب و دلنشین بود که هر مخاطبی را به تامل وا می داشت. با اینکه در اوج مدارج علمی بود و به تایید اساتیدش، در فقه و اصول و تفسیر و کلام و همه علوم اسلامی مجتهدی مسلم بود و همزمان اهل سیر و سلوک و ریاضت و مراقبه بود اما هرگز از مردم جدا نگشت و در منش و رفتار و شیوه زندگی کاملا ساده زیست و مردمی بود.
تألیفات
آیت الله سید عبدالحسین دستغیب نه تنها خطیبی توانا بود بلکه از نگارش و تألیف نیز غفلت نکرده و مهمترین مسائل اسلامی و نیازهای دینی و معرفتی مردم را با قلمی استوار و نافذ به رشته تحریر در آورد که مهمترینشان عبارتند از:
آدابی از قرآن
سرای دیگر
معارفی از قرآن
رازگویی و قرآن
قلب قرآن
حقایقی از قرآن
معراج
قیامت و قرآن
بهشت جاویدان
فاتحه الکتاب
صلوة الخاشعین
بندگی راز آفرینش
ایمان
گناهان کبیره
گنجینهای از قرآن
سیدالشهدا (ع)
زندگانی صدیقه کبری فاطمه زهرا (س)
قلب سلیم
استعاذه
شرح فوائد الاصول شیخ انصاری
شرح کفایه الاصول آخوند خراسانی
تقریرات درس فقه و اصول آیتالله العظمی شیخ محمدکاظم شیرازی (از مراجع نجف)
داستانهای شگفت
رساله توضیح المسائل مطابق نظرات فقهی شهید دستغیب
عالم مجاهد ( سرگذشت سیاسی)
سالهایی نگذشت که آیت الله دستغیب سرآمد عالمان فارس گشت و در حالی مجاهدتهای علمی و اخلاقی را پیش می برد که با اعلام طرح لوایح ششگانه و مسایل ایالتی و ولایتی از سوی رژیم پهلوی در سال 1341 در صدر معترضین قرار گرفت و پس از چندی با برخاستن ندای خمینی کبیر(ره) و آغاز نهضت اسلامی در سال 1342 شمسی به سرعت به جریان ضد طاغوتی پیوست و شیراز را مرکز مبارزه با رژیم پهلوی در فارس قرار داد.
سخنرانی های انقلابی او به سرعت نه در شیراز و فارس بلکه در سراسر کشور منتشر گردید و ساواک پس اذیت و آزار های فراوان، در15 خرداد 42 در یورش وحشیانه مزدوران طاغوت، دستگیر و به تهران فرستاده شد و بسیاری از مردم و اطرافیانشان نیز بازداشت و روانه زندان شدند. در سال 1343 نیز به دلیل ادامه فعالیتهای سیاسی وی را شبانه دستگیر و به زندان "قزلقلعه" بردند و در آنجا مدتی با شهید قاضی طباطبایی (اولین شهید محراب) در یک زندان بود.
مبارزات مخفیانه او علیه رژیم ستمشاهی تا سال 1356 ادامه یافت تا اینکه در آن ایام، منزل ایشان از سوی پهلوی محاصره گردید؛ این اقدام رژیم با عکس العمل شدید مردم انقلابی شیراز رو به رو شد و رژیم مجبور به عقب نشینی گردید. پس از کشتار وحشیانه ی رژیم شاه در پنجم رمضان آن سال در شیراز که منجر به تعطیلی مسجد جامع این شهر به مدت دو هفته شد، حکومت نظامی اعلام گردید و آن عالم مجاهد را دستگیر و در تهران زندانی و سپس تبعید کردند. در طی این مقطع از مبارزات بود که آیت الله دستغیب، به همراه چهارتن دیگر از علما اعلامیه ای صادر و شاه را از سلطنت خلع نمودند.
پس از پیروزی انقلاب
آن عالم مجهاد و فرزانه پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی به نمایندگی از مردم استان فارس در اولین مجلس خبرگان انتخاب در تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی مشارکت ورزید. ایشان همچنین رییـس حـوزه علمیه فـارس بـود و در سال 1358 از سوی حضرت امام خمینی (ره) به امامت جمعه شیراز منصوب گردید.
ایشان از جمله ائمه جمعهیی بود که در برابر کجرویهای ابوالحسن بنیصدر، نخستین رییس جمهور ایران قد برافراشت و همراه با شهید آیتالله محمد صدوقی بیانیهای در این راستا صادر کردند. با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، او به بسیج نیرو برای گسیل به جبهههای نبرد پرداخت و با وجود سن بالا بارها در جبهه ها شخصا حضور یافت. شهید دستغیب با فرا رسیدن هنگامه حج، با پخش اطلاعیهای، از حاجیان و سران کاروان ها درخواست نمود تا به جای رفتن به حج، در جبهههای جنگ حق علیه باطل حضور پیدا نمایند و هزینهها و امکانات سفر حج را در اختیار رزمندگان قرار دهند.
عروج ملکوتی
سومین شهید محراب آیت الله سید عبدالحسین دستغیب صبح جمعه 20 آذر ماه 1360 طبق معمول که برای رفتن به نماز جمعه، سوار ماشین نمیشد و میفرمود: «میخواهم در این کوچهها در میان مردم باشم تا اگر کسی سؤال یا گرفتاریای داشته باشد و خجالت بکشد به منزل بیاید، به کارش رسیدگی کنم.» با گفتن «لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم. انا لله و انا الیه راجعون» از منزل خارج شده و در ساعت 30/11 در اثر حمله انتحاری یک دختر 19 ساله به نام «گوهر ادب آواز» از اعضای گروهک منافقین به همراه11 نفر از اطرافیانش به درجه رفیع شهادت نائل آمد.
پیکر مطهرش در جوار مرقد نورانی حضرت احمد بن موسی (شاهچراغ) به خاک سپرده شد و مزار منورش همواره مورد توجه و زیارت مردم مؤمن و انقلابی است.
------------------------------------------------------
در نگارش این متن از منابع زیر استفاده شده است:
زندگینامه مختصر شهید دستغیب به قلم خودشان
مرکز اسناد انقلاب اسلامی
یادواره شهید دستغیب
شهید محراب به قلم جمعی از نویسندگان
پایگاه اینترنتی شهید آوینی
پایگاه اینترنتی تبیان