معمولاً به محض شنيدن لزوم بازنگري در علوم انساني و به طور خاص الزامي بودن تغيير ساز و كار نظام آموزشي، به سراغ تغييرات شكلي ميرويم و يا نهايتاً بحث از تغييرات فرهنگي به ميان ميآيد و اين كه بايد نگاهها را تغيير دهيم اما به درستي هيچ يك از اينها ما را به عمق راهبردي معضل پيش رو نميرساند.
اين كه موضوع علوم انساني، انسان است. اين كه بايد بومي و مطابق ويژگيهاي اقليمي، فرهنگي و بينشي ما باشد. اين كه بايد از چنگ ماديگرايي رهايشان كرده و به دامان اسلام و تعاليم آسماني بازگردانيم همه اينها صحيح و لازم است، اما به راستي راه اين بازگشت و اين بازسازي كدام است؟
آيا با تغيير سيستم آموزشي، منابع درسي و روشهاي تعليم و تعلم، مطلوب ما حاصل خواهد شد و يا به نوع جديدي از سازوكار و نظام آموزشي كه نه مطلوب ماست و نه استاندارد و روزآمد، خواهيم رسيد؟!
در اين مجال كوتاه فرصت طرح مفصل نيست اما اتصال انسان به خدا كه به كمال او و محوريت بر حق او خواهد انجاميد و او آئينه صفات و تجلي بخش اراده خدا خواهد شد كوتاهترين مسير در رسيدن به مطلوب ما نيست؟
البته همين كه بحث لزوم تغيير در نظام آموزشي مخصوصاً تغيير منابع درسي و به طور خاص اسلامي و بوميسازي علوم انساني مطرح گرديده و دهها انديشمند گرانمايه ابعاد اين الزام را به تحقيق و تأمل نشستهاند بسيار مغتنم و ضروري است و اين كه بايد رفته رفته اين مباحث نظري را به سمت واقعيت سوق دهيم و كاربرديشان سازيم حتمي است، اما آيا بهتر و بلكه لازمتر نيست كه در ابتدا همان راه كوتاه را بپيماييم؟!
آيا روش تدريس، رابطه استاد با شاگرد، تهيه منابع درسي اسلامي و بومي و روزآمد، بالا بردن بهرهوري آموزشي، ارتقاي سطح تحقيق و توليد فكر و علم و از اين قبيل مقولات و مباحث مهم ريشه در آشتي انسان با خدا ندارد، آيا انسان خدايي به سهولت اين گرهها را به دست علم و حكمت خويش نميگشايد، و آيا هر يك از ما يكي از انسانهاي متعهد و مسئول در عرصه ايجاد اين تغييرات ضروري در نظام آموزشي ايران اسلامي نيستيم؟
پس بيرون از كادر تخصصي و حرفه و خارج از عرف علمي و فني و با روشنبيني پيمودن اين راه كوتاه را بيش از پيش بر خود فرض بدانيم كه شأن انسان كامل نيز بازگشت دائمي به اصل خويش و خاكساري مدام به درگاه ربوبيت است، چه اين كه اين تلاش مبارك به تضمين كريمه كتابالله سرمنشأ همه گشايشها خواهد شد. آنجا كه ميفرمايد:
والذين جاهدوافينا لنهدينهم سبلنا و ان الله لمع المحسنين