Leader
04 آذر 1396 ساعت 03:42

شرح دعای شب اول ماه مبارک رمضان 12

بسم الله الرحمن الرحیم

یا مَنْ عِلْمُهُ بِالسِّرِّ کعِلْمِهِ باِلاْعْلانِ یا مُتَفَضِّلاً عَلى عِبادِهِ بِالاِْحْسانِ یا مَنْ هُوَ عَلى کلِّ شَىْءٍ قَدیرٌ وَبِکلِّ شَىْءٍ عَلیمٌ

خَبیرٌ

اَلْهِمْنا ذِکرَک

وَ جَنِّبْنا عُسْرَک

وَ اَنِلْنا یسْرَک

وَ اهْدِنا لِلرَّشادِ

وَ وَفِّقْنا لِلسَّدادِ

وَ اعْصِمْنا مِنَ الْبَلایا

وَ صُنّا مِنَ الاْوْزارِ وَالْخَطایا

در ادامه دعای شریف شب اول ماه مبارک رمضان و پس از تبیین دقیق و راهگشای کیفیت خوراک و افطار در ماه مبارک رمضان، 7 خواسته راهبردی و کلیدی در عقیده و عمل مطرح میشه که با توجه به دو فراز قبل و دقتهایی که در بیانش به کار رفته میشه فهمید که شاید منظور امام علیه السلام از چنینش این دعاها پس از بحث خوراک حلال و طیب، ارتباط خوراک با تعالی معنوی و جلوگیری از سقوط اعتقادی و کنترل اعضاء و جوارح باشه.

 در آغاز این فراز، صفات خاصی از خداوند متعال بیان میشه تا به اتکاء اونها دعاهای خاص و مرتبطی بیان بشه.

این اسماء شریفه متضمن این معانی ست:

خدا کسی ست که علمش پیش از خلقت و وقوع حوادث و اتفاقات است و علم الهی صرفا جنبه خبری و اطلاعی ندارد چه اینکه انسانها بعد از وجود یک چیز و بعد از وقوع یک اتفاق از آن با خبر میشوند یا به آن علم و اگاهی پیدا میکنند اما علم خداوند پیش از خلقت هر چیز و قبل از وقوع هر اتفاقی ست لذا پنهان و آشکاری در برابر علم او وجود ندارد.

خدا کسی است که بخشایش -مادی اش- به بندگان را از روی نیکوکاری و بدون چشمداشت انجام میدهد

خدا کسی ست که بر همه چیز قدرت، علم و اطلاع دارد

امام جواد علیه السلام پس از اینکه خدا را با این اسماء زیبا و پُر مفهوم خطاب میکند بلافاصله این خواسته ها را مطرح مینمایند:

1-خدایا ذکر و یاد خودت را به ما الهام کن! شاید یکی از مهمترین مقاطع زندگی معنوی مومن، آغاز ذکر خداست. اینکه انسان چگونه در موقعیتهای حساس زندگی، به یاد خدا بیفتد و بلکه اصلا از یاد خدا غافل نشود، همواره از سوالات مهم و سخت پاسخ، برای اهل سیر و سلوک است. در این دعا، امام علیه السلام آغاز ذکر و یادکرد از خدا را یک الهام غیبی و الهی معرفی میکنند پس حتی به یاد خدا بودن نیز به اراده او بستگی دارد.

2-خدایا ما را از سختی ها-که به دست توست- دور بدار. چه بسا بسیاری از افراد از روی نااگاهی و جهل، بار بندگی شخصی را خود به عهده بگیرند و به دنبال هدایت خود یا تزکیه خود یا با تقوا شدن باشند، اولین عارضه و مشکل و مکافات این تفکر و تصمیم اشتباه، گرفتار شدن در انبوهی از مشکلات لا ینحل مادی و معنویست، لذا باید همواره از خدا خواست که ما را از سختی ها- خصوصا در دین داری و سیر معنوی- دور بدارد.

3-خدایا ما را به راحتی- در دین داری و زندگی معنوی- برسان. در مقابل خواسته قبل این مورد هم همواره باید مد نظرمان باشد که دین داری، از فهم و دریافت عقیده تا عمل به دستورات، برای ما سهل و آسان قرار داده شود چرا که ممکن است در اثر ناتوانی و جهل، به بیراهه در عقیده و عمل کشیده شویم. چه بسیار افرادی که بواسطه همین اشتباه راهبردی، گرفتار انحرافات عقیدتی و عملی هستند که جز خستگی و سرخوردگی و اتلاف عمر و البته بد جلوه دادن دین داری، نصیبی ندارند.

4-خدایا ما را به راهی که در آن پیشرفت-معنوی- است راهنمائی فرما. متاسفانه یکی از آفات دین داری های غیر مستند و بدون راهنما، و عقاید و اعمال من درآوردی و خرافی-اما به اسم دین- عدم پیشرفت معنوی و مادی افراد به ظاهر مومن است. عجیب است این قبیل افراد پس از سالها دین داری !! هرگز از خود سوال نمیکنند که چرا پیوند با خدا و اولیاءالله، آنها را در هیچ یک از ابعاد درونی و بیرونی و مادی و معنوی پیشرفت نداده است؟! چرا که دین و دین داری حقیقی، رمز پیشرفت هر مومنی ست آن هم پیشرفتهای ظاهری و باطنی در همه ابعاد وجودی!

5-خدایا ما را- در دین داری- ثابت قدم و مستحکم بدار. یکی از مهمترین نشانه های ایمان و دین داریِ حقیقی، ثبات قدم و استحکام در شعار و عمل است؛ کسانی که با گذشت زمان و تغییر شرایط، شعارها و ادعاهای دین و مذهبی شان، تغییر میکند و چیزهائی را که پیش از این حلال میدانستند، امروز حرام میشمرند یا برعکس، چیزهائی را اصل قلمداد میکردند و حالا به عنوان فرعیات تلقی میکنند و برعکس، اینها نه تنها دین دار حقیقی نیستند و از روح ایمان بهره ای ندارند بلکه دچار نفاق و شِرکهای پیدا و پنهان هستند. این دعا و این خواسته و تفکر در این امر مهم، میتواند محک بسیار خوب و قابل اعتمادی برای سنجش وضعیت ایمانی هریک از ما باشد.

6-خدایا ما را از-گرفتار شدن در-بلایا نگهدار و محفوظ بدار. بلایا مطابق تعالیم قرآنی و روائی دو دسه عمده دارند، دسته اول بلای حسن و گرفتاریهای خوب، که باعث رشد فرد مومن میشود و ذهن و فکر و عمل او را از غیر خدا منصرف میکند ودسته دوم بلا و گرفتاریهای بد و سوء که باعث غفلت و سردرگمی فرد و دوری اش از خدا و معنویت میگردد. مثلا گاهی یک بیماری موجب توجه بیشتر فرد به افکار و اعمال صحیح و محاسبه و دقت در زندگی معنوی اش میشود که این "بلاء حسن" است اما گاهی به واسطه یکی بیماری، فرد از معنویات و حتی انجام تکالیف شرعی، سر باز میزند و گرفتار غفلت و گمراهی میگردد که به این قبیل گرفتاری ها "بلاء سوء" گفته میشود. گرچه نوع اول از گرفتار و بلایا به نفع مومن است اما همواره باید از خداوند "عافیت" و دوری از بلایا را طلب کرد.

7-خدایا ما را از دردسرها و سردرگمی ها نگاهدار و مصونیت ببخش! زندگی در دنیا خصوصا وقتی به دنبال حفظ و تقویت دین و ایمان باشیم، ممکن است به سردرگمی ها و دردسرهای مختلفی بیانجامد و چه بسا افرادی که به خیال دین داری، دنبال به دوش کشیدن بارهای بی جهت و یا درگیر شدن به امور نامناسب، حتی با ظاهر دینی و مذهبی، هستند. اما باید بدانیم همواره می بایست از خدا دوری و مصونیت از گرفتار شدن در این دردسرها و سردرگمی ها را طلب کنیم. ان شاءالله

Template Design: