بسم الله الرحمن الرحیم

اَللّهُمَّ اجْعَلْنا مِمَّنْ نَوى فَعَمِلَ وَلاتَجْعَلْنا مِمَّنْ شَقِىَ فَکسِلَ وَلا مِمَّنْ هُوَ عَلى غَیرِ عَمَلٍ یتَّکلُ

 

بخش دوم از این فراز زیبا، به یکی از مشکلات رایج در جامعه مسلمین نسبت به روزه و رمضان اشاره دارد که حتی ممکن است دامنگیر روزه داران هم شود.

امام جواد علیه السلام در اینجای دعا از کسالت و پژمردگی خاصی صحبت میکنند که بنابر قراین موجود، از ابتدای ماه مبارک رمضان بر یکسری از افراد، سایه می افکند.

با اینکه ماه مبارک در حقیقت و همانطور که در روایات اسلامی آمده، بهار بندگی و فصل نشاط و سرزندگی ست اما عده ای از افراد هستند که گوئی با آمدن این ماه عزا میگیرند و همه غصه ها بر دلشان مینشیند، نشانه ی مهم این حالِ بد، این است که رغبتی به روزه و قرائت قرآن و عبادتهای مختلفی که مخصوص این ماه است ندارند!

اما نکته مهمتر این است که ریشه این کسالت و بیحالی و نداشتن نشاط نسبت به روزه و رمضان چیست؟

امام علیه السلام اینطور دعا میکنند که خدایا ما را از کسانی قرار مده که بدبخت شدند و به کسالت گرفتار گشتند! یعنی کسی در این ماه به کسالت و بی نشاطی گرفتار میشود که پیش ازین بخت و آینده خود را تیره و تار و سیاه ساخته است.

البته معنای "شقاوت" فراتر از بدبختی ست و بلکه ظرافتهای ادبی خاصی نیز دارد. شقاوت بیانگر نوعی از سختی و درهم تنیدگی و بی رحمی در مواجه با امور است. گوئی فرد شقی به دلایلی، طوری تربیت شده و رشد یافته که با همه امور جاری زندگی با سختی و تندی و خشونت رفتار میکند و به همین دلیل در فارسی به انسان شقی، سنگدل گفته میشود.

با توجه به این توضیحات در می یابیم چون ورود به ماه مهمانی خدا ، نیازمند دلی پاک و مهربان است و درک نعمات این ماه، محتاج یک لطافت و ظرافت درونی است، پس طبیعتا کسانی که در طول سال از رحم و مروّت و گذشت بی بهره بوده اند و همواره برای مقابل به مثل و تلافی کردن آماده بوده اند و بدون هیچ ملاحظه ای در مقابل همه اتفاقات، خشونت و سختی نشان داده اند، حالا دیگر قلبشان سخت شده و از درک لطافتهای عبادت خصوصا در این ماه بزرگ، عاجز گشته اند.

لذا امام علیه السلام از خدا میخواهند که ما را جزو سنگدلان و بدبختهائی قرار مده که در مواجه با این ماه عزیز و زیبا، به کسالت و پژمردگی و بی نشاطی دچار میشوند.

به این نکته هم اشاره کنم که اساسا یکی از کاربردهای روزه و ورود به ماه مبارک رمضان، کاربرد بهداشتی و مراقبتی است یعنی از مهمترین آثار روزه داری و خصوصا ورود با معرفت به فضای نورانی و بهشتی ماه مبارک رمضان این است که همانند یک طبیب حاذق هم جسم هم روان و هم معنویات انسان مومن و روزه دار را بررسی و معاینه میکند! به نحوی که در دهه اول مشکلات اصلی او را نشان میدهد تا در دهه دوم این ماه بتواند آنها را از بین ببرد و درمان شود.

بنابراین اگر کسی موفق به روزه داری گشته اما از کسالت و بی نشاطی رنج میبرد، بداند به رحمت و لطف این ماه، پرده از سنگدلی و بی ملاحظگی و نداشتن گذشت او، برداشته شده و او در فرصت این ماه می بایست از رفتارها و بلکه نیّات و تفکراتش که موجب این سخت گیریهای و بی رحمی ها بوده، توبه کند.

Template Design:Dima Group