اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم و العن عدوهم

در جلسات قبل عرض شد امام سجاد علیه السلام در مهمترین قسمت از دعای مکارم الاخلاق، صفات و اخلاقیات و رفتارهایی رو از خدا طلب میکنند که جنبه عمومی و اجتماعی داره و بسیار مهم و موثر در سیر بندگی ست.

حضرت در ابتدای این قسمت از خداوند متعال پوشش و زینت صالحین رو درخواست میکنند و در توضیح و تبیین این دو خواسته، مواردی رو بر میشمرند. گویی صالحان و نیکان در جامعه اینطور دیده میشن و ما هم می بایست همین راه رو پیگیری کنیم.

نخستین ویژگی "بسط عدل" بود که مختصرا درباره ش صحبت شد. اما دومین ویژگی " فرو نشاندن خشم" است.

" کظم غیظ" که در قرآن کریم و روایات مختلفی به عنوان مهمترین نشانه مومن حقیقی معرفی شده به عوامل مختلفی بستگی داره. انسناها بدلایل مختلفی ممکنه عصبانی و خشمگین بشن و این یکی از طبیعیات روان انسانه اما که اینکه چطور با این آتش افروخته روبرو بشیم مهمه. اگرچه بعضی مواقع میبایست این آتش در قالب یک رفتار خاص بروز پیدا بکنه و عمل جدیدی مثل دشمنی با دشمن رو بوجود بیاره اما در محدود روابط میان فردی و اجتماعی، عموما باید فرونشانده بشه.

کنترل خشم در درجه اول بستگی به نوع خوراک فرد داره و اصولا فرد و جامعه خشمگین در معرض خوراک، آب و خصوصا هوای آلوده قرار داره و با خارج شدن جسم از حالت تعادل، رفتارهای تند و زننده ای بروز پیدا میکنه. بطور خاص روغنهای صنعتی و سرخ کردنی ها در کنار هوای آلوده-خصوصا با میزان سرب بالا- بر خشم افراد اثر مستقیم و فزاینده ای داره و کم و کیف عصبانیت و خشم رو بسیار بالا میبره. پس نتیجتا در چنین فضایی در درجه اول می بایست بر خوراک و تنفس نظارت دقیق تری داشت. در کنار استفاده از روغنهای طبیعی و به حداقل رسوندن غذاهای سرخ کردنی، ورزش صبحگاهی و تنفس صحیح، استفاده از ورزشهای آبی و کوهنوردی، جمله از راههای اثرپذیری کمتر از هوای آلوده ست.

کنترل خشم در درجه بعد به لباس مناسب بستگی داره. کسانی که از لباسهای با الیاف طبیعی و نسبتا گشاد و رنگ امیزی طبیعی استفاده میکنند نه تنها کمتر خشمگین میشن، بلکه سریعتر هم قادر به کنترل خشمشون هستند، بالا رفت فشار خون، ازدیداد فشارهای عصبی و درگیر بودن دائمی مشام و بخش قابل توجهی از فعالیتهای مغز، از جمله عوراض لباس نامناسبه که به خشم و عصبانیت منجر میشه.

اما در حوزه رفتاری، کنترل خشم ریشه در این موارد داره:

  1. 1.ارتباط گسترده با مردم خصوصا افراد کوچکتر و ضعیف تر. هرچه انسان روابط بهتر و بیشتری با کوچکترها-خصوصا بچه ها- و افراد ضعیفتر و محرومتر-خصوصا از نظر اقتصادی-داشته باشه، راحتتر و سریعتر بر خشمش مسلط میشه.
  2. 2.اولویت ملاکهای معنوی و اخلاقی بر ملاکهای مادی. انسانهای دنیا طلب و مادیگرا، خشم و پرخاش رو برای خودش لازم و وسیله دفاع از داراییها میدونند و برعکس انسانهای اخلاقی، از راههای نرم و رفتارهای ظریف و ملایم برای ایجاد حدود و دفاع از حقوق استفاده میکنند.
  3. 3.قضاوت نکردن درباره دیگران، یکی دیگه از لوازم کنترل خشمه و برعکس کسانی که به هر دلیلی مدام در حال قضاوت دیگران هستند، اجازه خشم و عصبانیت رو به خودشون میدن و در صورت بروز اون، نیازی به فرونشاندنش نمیبینند.در مقابل افرادی که بجای قضاوت، با دیگران حرف میزنند و ارتباط صحیح برقرار میکنند، ساده تر و موثر تر از رفتارهای فردی و خشم خودشون تسلط پیدا میکنند.
  4. 4.رابطه با طبیعت و حیوانات اهلی و داشتن روحیه ادبی، یکی دیگه از ابزارهای کنترل خشم در انسانه. اصولا رفتن به میان طبیعت و ارتباط گرفتن با گیاهان، حتی اگر به طور محدود و داشتن یک یا چند گل و گلدان باشه، رفتار انسان رو تعدیل میکنه و موقع خشم، قدرت کنترل بهش میده، به موازات اون، افرادی که با ادبیات و شعر و به طریق اولی با موسیقی سالم و اخلاقی در ارتباط هستند، در کنترل خشم و حتی عصبانی نشدن، بسیار موفق تر از دیگرانند.

و نهایتا اینکه کنترل خشم با تلقین این امر مهم که من انسان و ملزم به رعایت شان و حیثیت یک انسان اخلاقی و رعایت حدود و حقوق دیگران هستم ، بعد از مدتی بسادگی ممکن میشه.

ان شاء الله که به دعای مستجاب حضرت امام زین العابدین همگی به کنترل خشم موفق بشیم.

Template Design:Dima Group