Leader
29 مرداد 1396 ساعت 12:32

شرح دعای 20 دعای مکارم الاخلاق صحیفه سجادیه.قسمت 4

اللّهُمّ صَلّ عَلَى مُحَمّدٍ وَ آلِ مُحَمّدٍ، وَ أَبْدِلْنِي مِنْ بِغْضَةِ أَهْلِ الشّنَ‏آنِ الْمَحَبّةَ، وَ مِنْ حَسَدِ أَهْلِ الْبَغْيِ الْمَوَدّةَ، وَ مِنْ ظِنّةِ أَهْلِ الصّلَاحِ الثّقَةَ، وَ مِنْ عَدَاوَةِ الْأَدْنَيْنَ الْوَلَايَةَ،

 وَ مِنْ عُقُوقِ ذَوِي الْأَرْحَامِ الْمَبَرّةَ، وَ مِنْ خِذْلَانِ الْأَقْرَبِينَ النّصْرَةَ، وَ مِنْ حُبّ الْمُدَارِينَ تَصْحِيحَ الْمِقَةِ، وَ مِنْ رَدّ الْمُلَابِسِينَ كَرَمَ الْعِشْرَةِ، وَ مِنْ مَرَارَةِ خَوْفِ الظّالِمِينَ حَلَاوَةَ الْأَمَنَةِ.

در قسمت بعدی از دعای شریف مکارم الاخلاق، امام سجاد عله اسلام اصل "خوبی کردن در برابر بدی دیگران" را در 9 فراز و 9 مصداق اساسی تبینن میفرمایند.

این قسمت بدون اینکه به اعمال ما در برابر بدی کردن دیگران اشاره ای بفرماید از خدا میخواهد که هرنوعی بدی و سوء نیت و ستم را از ما دور ساخته و به نیکی در حق ما مبدل فرماید. گرچه تصریحی در این فرازها مبنی بر خوش رفتاری ما در برابر بدی احتمالی دیگران نیست اما به نظر میرسد ریشه تبدیل این بدیها به خوبی، نوع رفتار متواضعانه ما در هنگامی بدی دیدن از دیگران است.شاید بتوان مبنای این تبدیل به احسن شدن امور را در این جمله خلاصه کرد که اگر مظلوم باشی خدا به تو کمک خواهد کرد اما اگر ظلم پذیر باشی، زیان بدیهای دیگران گریبانت را خواهد گرفت.

امام علیه السلام بعد از صلوات اینطور از خدا میخواهند که خدایا هرکس به من بدی میکند تو آن بدی ها را در حق من به خوبی مبدل ساز. شاید در دل این خواسته ها این مطلب بزرگ و مهم باشد که در برابر بدی دیگران باید صبور بود و از نیک رفتاری خارج نشد تا خداوند متعال شر و ضرر آن بدیها را دفع و همه را به خوبی و نیکی در حق ما بدل فرماید.

موارد 9گانه ای که امام سجاد علیه السلام برمیشمرند اینهاست:

  1. 1.خدایا بدی بدکاران را در حق من به محبت بدل ساز.
  2. 2.حسادت بدخواهان را به دوستی تبدیل فرما.
  3. 3.بدگمانی اهل صلاح را به اعتماد و اطمینان بدل کن.
  4. 4.دشمنی نزدیکانم را به دوستی تبدل کن.
  5. 5.نارضایتی و عاق خویشاوندانم را به نیکی بدل ساز.
  6. 6.بی اعتنایی و خوار کردنشان را به یاری و امداد بدل فرما.
  7. 7.دوستیهای ظاهری اطرافیانم را به محبت حقیقی مبدل کن.
  8. 8.دست رد دیگران را به حسن همجواری تبدیل کن.
  9. 9.تلخی ترس از ستمکاران را به امنیت و آرامش بدل فرما.

بهترین نشانه از صحت برداشت فوق از فرازهای نه گانه، قسمت بعدی دعاست که امام علیه السلام در 9 خواسته ی دیگر از خدا چنین طلب میکند که خدایا مرا مقهور بدکاران قرار مده.

اللّهُمّ صَلّ عَلَى مُحَمّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْعَلْ لِي يَداً عَلَى مَنْ ظَلَمَنِي، وَ لِسَاناً عَلَى مَنْ خَاصَمَنِي، وَ ظَفَراً بِمَنْ عَانَدَنِي، وَ هَبْ لِي مَكْراً عَلَى مَنْ كَايَدَنِي، وَ قُدْرَةً عَلَى مَنِ اضْطَهَدَنِي، وَ تَكْذِيباً لِمَنْ قَصَبَنِي، وَ سَلَامَةً مِمّنْ تَوَعّدَنِي، وَ وَفّقْنِي لِطَاعَةِ مَنْ سَدّدَنِي، وَ مُتَابَعَةِ مَنْ أَرْشَدَنِي.

این موارد نه گانه بعد از صلوات نیز از این قرارند:

  1. 1.خدایا مرا بر کسی که به من ستم میکند مسلط قرار بده.
  2. 2.زبان مرا در برابر بدگویان، بران و موثر فرما.
  3. 3.در برابر دشمنان پیروزم فرما.
  4. 4.در برابر نیرگ دیگران مکر و حیله ام عطا کن.
  5. 5.در برابر کسی که به من زورگویی میکند، قدرتمندم ساز.
  6. 6.مرا بر رد و تکذیب نکوهش کنندگانم، موفق فرما.
  7. 7.در مقابل تهدیدات مرا سلامت قرار بده.
  8. 8.مرا مطیع کسی قرار بده که صلاح مرا میخواهد.
  9. 9.مرا پیرو کسی قرار بده که راه درست را پیش پایم میگذارد.

پس در کل از این قسمت دعای شریف مکارم الاخلاق که در 18 فراز بیان شد، از خدا میخواهیم که در برابر بدیها مارا مقاوم، صبور و بصیر قرار دهد تا از شر و بدی و زیان بدی و بدکاریها در امان بمانیم و بتوانیم در این نبردهای ناخواسته سربلند و پیروز شویم.

البته در قسمت بعدی دعا امام این رویه "خوبی در برابر بدی" را بیشتر تشریح میفرمایند تا نهایتا در قسمت هشتم دعا، بالاترین خصلتهای اخلاقی انسان را طلب نمایند که همگی برآمده از متنات و خویشتنداری و صبر و بصیرت مومن خواهد بود.

Template Design: