...إِلَهِی فَلَکَ أَسْأَلُ وَ إِلَیْکَ أَبْتَهِلُ وَ أَرْغَبُ وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَنِی مِمَّنْ یُدِیمُ ذِکْرَکَ وَ لا یَنْقُضُ عَهْدَکَ وَ لا یَغْفُلُ عَنْ شُکْرِکَ وَ لا یَسْتَخِفُّ بِأَمْرِکَ

 

دو فراز پایانی مناجات زیبا و عارفانه شعبانیه همانند فرازهای میانی، اوج میگیرد و اوصافی از عرشیان را تبیین میکند که از عهده هیچ وصف کننده ای جز انسان کامل بر نمی آید.

فراز اول خود از دو بخش تشکیل شده که در بخش اول امام علی علیه السلام جلوه ی خاصی از توکل را به نمایش میگذارند. ایشان سه نیاز و خواسته اساسی انسان مومن را بیان میکنند که می بایست صرفا از خدا طلب شود.

1-سوال/ گرچه در زبان فارسی ما برای سوال و حاجت یک معنای واحد قائل هستیم و این دو را بجای یکدیگر استفاده میکنیم اما در زبان عربی و با لحاظ لطافتهای معرفتی، "سوال" مفهوم خاصی دارد . به زبان ساده، اگر خواهش و خواسته ای که انسان دارد، در نزد پاسخ دهنده موجود باشد و به نوعی در نزد او به ودیعت نهاده شده باشد، به این نوع از خواستن، "سوال" گفته میشود. با کمی مسامحه، سوال و مسئلت کردن، نوعی از طلبکاری ِ محترمانه ست. لذا می بایست از اهل آن انجام گیرد.

2-ابتهال/ گرچه در ظاهر به معنای گریه و زاری است اما در دل این لفظ معنای ظریفتری نهفته که شاید منظور مبارک امام همین معنا باشد. در زبان عربی، نوع خاصی از گریه که به منظور جلب توجه انجام میگیرد را ابتهال میگویند. همچنان که گدا بر سر راه مردم جوری گریه و ناله میکند و بلکه عرض حال میکند که دل رهگذران بسوزد و به او کمکی کنند. لذا میتوان فهمید اگر نیاز و خواسته انسان به حدی باشد و طوری باشد که از شنیدنش دل دیگران میسوزد و اصطلاحا به او ترحّم خواهند کرد این قبیل خواسته ها را فقط باید از خدا طلب کرد.

3-رغبت/ این لفظ نیز همانند "ابتهال" نوع خاصی از طلب کردنِ به همراه آه و ناله را میرساند که در آن، فرد سائل برای جلب محبت، گریه و زاری میکند. همانند بچه ها که گاهی فقط برای جلب محبت والدین گریه میکنند و تا او را در آغوش نگیرند آرام نمیشود. در واقع اگر از نبود محبت و توجه، دچار سختی شویم، باید از خدا طلب محبت کنیم و در او رغبت داشته باشیم.

اما بخش دوم این فراز با صلوات بر پیامبر و آل پیامبر آغاز میگردد و بلافاصله 4 خواسته بزرگ و اساسی از خدا طلب میگردد:

1-خدایا مرا از کسانی قرار بده که دائما در یاد تو هستند. گرچه علی الظاهر منظور ذکر زبانی است اما در حقیقت یاد قلبی خدا در همه حال است.

2-خدایا مرا از کسانی قرار بده که عهد تو را نمی شکنند! اصولا پافشاری بر تعهد که مشتمل بر حفظ صداقت و حفظ طهارت است، از اولین و مهمترین اصول انسانهای الهی ست و هرکس که از تعهد انسانی خارج شود در حقیقت از انسانیت خارج شده است.

3-خدایا مرا از کسانی که ناشکرِ نعمات تو هستند قرار مده. بی شک ناشکری از بدترین و بزرگترین گرفتاریهای همیشگی ماست. غفلت از بنده نوازی خدا و غرق شدن در نعمات ظاهری و باطنی، نه تنها ما را از شکرگزاری باز میدارد بلکه به همین وسیله است که خداوند مومنان مدعی و دروغین را از صراط مستقیم و هدایت خود خارج میسازد. لذا شکرگزاری از مهمترین کلیدها و اسرار بندگی ست.

4-خدایا مرا از کسانی قرار مده که "امر" و دستور تو را کوچک میشمارند. گاهی در زندگی دنیائی لحظات و موقعیتهایی پیش می آید که انسان گمان میکند انجام واجبات و ترک محرمّات، امور ساده و کم اهمیتی هستند و از شأن خدای بزرگ، به دور است که محتاج این اطاعت ما باشد. این اتفاق شوم، از ترفندهای شیطان خبیث برای رو در رو قرار دادن بنده با خداست که باید جداً مراقب آن باشیم. تک تک اوامر و نواهی الهی، بزرگ و ارزشمند و محترمند.

خدای من! از تو درخواست میکنم و به سوی تو ناله و زاری میکنم و در تو رغبت دارم و از تو میخواهم بر محمد و آل محمد درود فرستی و مرا از کسانی قرار دهی که همیشه به یاد تو هستند و {مرا از کسانی قرار دهی} که عهد تو را نمی شکنند و مرا از کسانی قرار دهی که از سپاسگزاری ِ تو غفلت نمی ورزند و مرا از کسانی قرار دهی که امر تو را کوچک نمی شمارند!

Template Design:Dima Group