Leader
03 ارديبهشت 1396 ساعت 16:24

شرح مناجات شعبانیه 22

...إِلَهِی إِنْ أَنَامَتْنِی الْغَفْلَهُ عَنِ الاسْتِعْدَادِ لِلِقَائِکَ فَقَدْ نَبَّهَتْنِی الْمَعْرِفَهُ بِکَرَمِ آلائِکَ

در این فراز امام اشاره مجددی به بحث غفلت میکنند و در عین حال که بالاترین و بدترین اثر غفلت و حواس پرتی را بیان میکنند، راهکار بازگشت به هوشیاری و برون رفت از غفلت را هم تبیین میفرمایند.

از نظر امام علی علیه السلام بدترین اثر غفلت، از دست دادن آمادگی برای رسیدن به خداست! چه اینکه همه انسانها بالاخره خواهند مُرد، اما عده ی کمی هستند که با خدا ملاقات میکنند و به لقاءالله و شهادت میرسند! عجیب و جالب این که حالت و حس و ویژگی این غفلت در دنیا و زندگی را امام به "خواب" و "به خواب رفتن" تعبیر میکنند؛ گوئی کسانی که اهل غفلت نیستند و همواره مشتاق دیدار معبود هستند، انسانهای بیدار و هوشیاری هستند که با آغوش باز از مرگ عزتمندانه، استقبال میکنند و در مقابل اهل غفلت، همانند انسان خواب یا خواب آلودی ست که اصلا متوجه رفتن به سمت مرگ نیست!

با این حال و همچنان که عرض شد امام علی علیه السلام برای بیدار شدن و خارج شدن از این حواس پرتی هم راهکاری اساسی ارائه میفرمایند.

لازم به توضیح است که آنچه خداوند متعال برای زندگی انسان مهیا کرده و در فواصل زمانی مختلف در اختیارش قرار میدهد، 2 دسته کلی دارد؛ دسته اول امکانات مادی و محسوسی است که بیشتر جنبه های ظاهری زندگی را برای انسان به وجود می آورد و ادامه حیات ظاهری را میسر میکند که به آن "نعمت" گفته میشود اما دسته ی دیگری هم وجود دارد که خیلی عیان و محسوس نیست و به جنبه باطنی و حقیقی زنده بودن و زندگی کردن کمک میکند که به آن "آلاء" گفته میشود. البته هم در آیات هم در روایات، بعضا از کلمه "نعمت" هر دو معنا استفاده میشود مگر اینکه نشانه ای وجود داشته باشد. همانند سوره مبارکه "الرحمن" که مکرر بحث آلاء را مطرح میکند.

در هر صورت امام با اشاره به بحث "آلاء" و نعمات معنوی و پنهان و یا جنبه ی پنهانِ نعمات، در پی بیان این مهم هستند که اگر اهل غفلت هستی با یادآوری این داده های غیر محسوس و پنهان خدا، میتوانی از خواب بیدار شوی.

خدای من! اگر در اثر غفلت، به خواب رفته ام و آمادگی دیدارت را از دست داده ام اما شناختن نعمات پنهان و معنویِ تو{یا جنبه پنهان نعمات تو}، مرا از خواب غفلت-بیدار ساخته است.

 

إِلَهِی إِنْ دَعَانِی إِلَى النَّارِ عَظِیمُ عِقَابِکَ فَقَدْ دَعَانِی إِلَى الْجَنَّهِ جَزِیلُ ثَوَابِکَ

امام علی علیه السلام، پیش از اتمام دعا که با فرازی عاشقانه و بسیار لطیف و عرشی ست، به تقابلِ عقاب و ثواب اشاره میکنند و مجددا روح امید را در انسان عارف و سالک میدمند.

خدای من! اگر عقوبتها و کیفرهای بزرگ تو مرا به سوی آتش فرا میخواند بدرستیکه پاداش و ثواب قدرتمند و توانای تو نیز مرا به سوی بهشت دعوت میکند!

Template Design: