Leader
06 مرداد 1396 ساعت 01:08

شرح مناجات شعبانیه 21

... إِلَهِی إِنْ حَطَّتْنِی الذُّنُوبُ مِنْ مَکَارِمِ لُطْفِکَ فَقَدْ نَبَّهَنِی الْیَقِینُ إِلَى کَرَمِ عَطْفِکَ

 

برای درک زیبائی این فراز خیلی خوب است که به یکی از ضرب المثلهای مشهور در زبان فارسی اشاره کنیم. همه شنیده ایم که اگر کسی بر اثر مشکلاتی-نوعا اقتصادی-ورشکسته شود و موقعیت اجتماعی خود را از دست دهد، اما بر حفظ اخلاق و اصالت خانودگی ش پابرجا بماند، گفته میشه "فلانی از اسب افتاده، از اصل که نیفتاده"

در این فراز امام علی علیه السلام با به کار بردن لفظ "حطّ" "حطّتنی" که در عربی به معنای از بالا به زیر افتادن است ، این نکته را تبیین میفرمایند که کثرت گناهان قطعا انسان را به زمین میزند و از وضعیتی که می بایست باشد، پائین میکشد اما جالب و نکته زیبا و امیدبخش این که امام بلافاصله، درمان این درد و علاج برون رفت از این وضعیت رو هم با کنایه و اشاره ای زیبا بیان میفرمایند، از نظر ایشان، همچنان که کثرت و زیادی گناهان، انسان را از لطف و بزرگواری خدا محروم میکند، در مقابل اگر کسی علیرغم اعمالش، در دل به بزرگواری ِ خدا اطمینان و یقین داشته باشد، شاید از "اسب" بیفتد اما قطعا از "اصل" نخواهد افتاد و در موقعیتی خاص، نجات پیدا خواهد کرد.

شاید مهمترین برداشتی که از این فراز بتوان کرد این 2 نکته باشد

اول این که چون در دنیا و شرایط سخت زندگی دنیائی و با وجود وسوسه های شیطان و هوای نفس، امکان خطا و گناه زیاد است و خواسته و ناخواسته انسان گرفتارش میشود، خوب است این مهم را بداند و توجه کند که تقویت، تثبیت و تعمیق عقاید و ایمان میتواند نجات بخش باشد؛ همچنان که در قرآن کریم ده ها و بلکه صدها بار، ایمان بر عمل ترجیح داده شده است.

و دوم اینکه امام در بخش اول این فراز از "مکارم لطفک" استفاده کردند در حالیکه در بخش دوم از "کرم عطفک" استفاده فرمودند و در این اشاره دقیق و زیبائی نهفته است.

به زبان ساده، مکارمِ لطف حالتی ست که بنده به طور ظریف و نرم از بزرگواری و کَرَمِ الهی برخوردار است. یعنی کَرَم و بزرگواریِ خدا، همواره با یک ملاطفت و ریزبینی و ظرافتی به بندگان میرسه اما کَرَمِ الهی ویژگی دیگری هم دارد و آن "عطف" است یعنی اگر کسی به هر دلیلی از کَرَم و بخشش و بزرگواریِ خدا محروم شود، کَرَمِ الهی این قابلیت را دارد که برگشت کند و انعطاف نشان دهد و به سمت کسی که محروم شده، متمایل شود.

خدای من! اگر کثرت گناهان مرا از مهربانی و بزرگواری تو بی نصیب ساخته و مرا از جایگاه بایسته ام پائین کشیده اما یقینا اطمینان و یقینم به بزرگواریت مرا هوشیار ساخته است.

Template Design: