...إِلَهِی إِنْ کَانَ صَغُرَ فِی جَنْبِ طَاعَتِکَ عَمَلِی فَقَدْ کَبُرَ فِی جَنْبِ رَجَائِکَ أَمَلِی إِلَهِی کَیْفَ أَنْقَلِبُ مِنْ عِنْدِکَ بِالْخَیْبَهِ مَحْرُوما وَ قَدْ کَانَ حُسْنُ ظَنِّی بِجُودِکَ أَنْ تَقْلِبَنِی بِالنَّجَاهِ مَرْحُوما

 

بی شک یکی از مهمترین ویژگیهای انسان خصوصا در ایام جوانی، داشتن آرزوست. آرزو اگرچه به خودی خود، امری مفید و پیش برنده انسان به سوی اهداف و آینده ای بهتر و زیباتر است اما چون دنیا و زرق و برق مادیات توسط شیاطین در نظر انسان جلوه داده میشود، انسان از روی اشتباه، به آرزوهایش رنگ دنیایی داده و پس از مدتی اسیر دنیا و آرزوهایی میشود که نه به سادگی بدست می آیند و نه دست از سرش بر میدارند و عملا آرامش انسان را مختل میکنند.

بنابراین در معارف و اخلاقیات ما مباحث مفصل و دقیقی در خصوص معنای آرزو و کمیت و کیفیت آرزو بیان شده تا در ضمن استفاده از این ظرفیت انسانی، گرفتار تبعات دنیایی و شیطانی آرزو نشویم. فرمایشات امام علی علیه السلام در خصوص آرزو شاید بزرگترین و غنی ترین، منبع باشد و من جمله در این فراز از مناجات زیبای شعبانیه، حضرت به یک مبنای روشن و هدایتگر در خصوص آرزو اشاره میکنند. با استفاده از این مبنا و این شاخصه ی مهم، میتوان به آرزوها معنا بخشید و از گرفتار شدن در دست دنیا و تجملات اجتناب کرد.

از نظر امام علی علیه السلام، اگر آرزوهای انسان وابسته و متصل به "امیدواری به خدا" باشد، نه تنها ایجاد مشکل نمیکند بلکه پس از مدتی، اعمال انسان را هم می سازد. برای درک بهتر این موضوع نکات این 2 فراز به هم پیوسته را فهرست وار بر میشمرم:

1-آنچه در دین از ما خواسته شده خصوصا در حیطه عبادات فردی، عمل کم اما با کیفیت است، اعمال عبادی زیاد باعث عُجب، تکبر، طلبکاری و نهایتا سوء ظن به خدا خواهد شد. مگر اینکه به صورت مبنایی و از راه صحیح، ظرفیت برای عبادت زیاد فراهم شده باشد که امری نادر است.

2-حوائج و خواسته های انسان می بایست به سمت یک هدف مشخص بوده و رنگ و بوی خدایی داشته باشد، راه تحقق این کار آن است که هیچ خواسته و آرزویی بدون داشتن امید به خدا برای انجام دادنش، نداشته باشیم.

3-اطاعت از خدا می بایست هدف عبادتها و همه کارهای ما باشد و همواره متوجه باشیم که هیچ کاری را جز با هدف تبعیت و پیروی از دستورات خدا انجام ندهیم. بسیار فرق است بین نمازی که برای ثواب یا برای جهنم نرفتن خوانده میشود با نمازی که برای اطاعت از امر خدا خوانده میشود! سعی کنیم همه عبادات و همه کارهایمان با نیت اطاعت از خدا انجام شود.

4-برای اینکه گرفتار ناامیدی و شکست و نهایتا پوچی و بی هدفی نشویم، می بایست همواره حُسن ظن و خوش گمانی خود را به خدا زیاد کنیم. اصولا انحراف در زندگی بخاطر سوء ظن به خداست.

5-برکناری و عدم برخورداری از نعمات و امکانات مادی، موقعی آزار دهنده شده و انسان را به افسردگی و ناامیدی میکشاند که معنویات در زندگی کم رنگ باشد و برای پررنگ شدن معنویات می بایست:

اولا مطمئن باشیم خدا ما را دوست دارد

ثانیا مطمئن باشیم خدا حواسش به ما و حاجات ما هست

ثالثا اگر حاجتی برآورده نشد، به خودمان و حاجتمان مشکوک شویم نه به خدا

رابعا همه دعاهامان را با استغفار همراه کنیم

6-یکی از مهمترین نکات ظریف این فراز از مناجات شعبانیه این است که هم خودمان را اهل نجات بدانیم و هم در این راستا تلاش کنیم. این امر مستلزم این است که اولا شرایط موجود جهان امروز را بدرستی ببینیم؛ مردمانی که خواسته و ناخواسته درحال غرق شدن هستند و انسانیت و اخلاق روز به روز فدای دنیاطلبی و بدیها میشود، ثانیا برای انسان ماندن و انسانی زندگی کردن الگوهای مطمئن داشته باشیم و بدنبال جوّ و تبلیغات و جزر و مدهایی که در جامعه ایجاد میشود نرویم بلکه با توسل صحیح و عمیق به اولیاء الهی خصوصا امام عصر علیه السلام، تلاش کنیم جزو نجات یافته ها باشیم.

ثالثا به سفارش امام صادق علیه السلام مداومت بر دعای غریق را فراموش نکنیم:

یا الله یا رحمن یا رحیم یا مقلب القلوب ثبت قلبی علی دینک

 

خدای من! اگر در کنار طاعت تو، عمل{حسنه}من کوچک{و کم}است {اما} قطعا آرزویم به خاطر امید به تو بزرگ{و زیاد} است.

خدای من! چگونه از درگاهت نا امید و دست خالی بازگردم در حالیکه خوش بینی من به بخشندگی تو مرا به {سمت} نجات و رحمت میکشاند.

Template Design:Dima Group