...إِلَهِی مَا أَظُنُّکَ تَرُدُّنِی فِی حَاجَهٍ قَدْ أَفْنَیْتُ عُمُرِی فِی طَلَبِهَا مِنْکَ إِلَهِی فَلَکَ الْحَمْدُ أَبَدا أَبَدا دَائِما سَرْمَدا یَزِیدُ وَ لا یَبِیدُ کَمَا تُحِبُّ وَ تَرْضَى إِلَهِی إِنْ أَخَذْتَنِی بِجُرْمِی أَخَذْتُکَ بِعَفْوِکَ وَ إِنْ أَخَذْتَنِی بِذُنُوبِی أَخَذْتُکَ بِمَغْفِرَتِکَ وَ إِنْ أَدْخَلْتَنِی النَّارَ أَعْلَمْتُ أَهْلَهَا أَنِّی أُحِبُّکَ

 

یکی از مبانی معرفتی ما که از اهمیت بالایی برخوردار است مسئله مهم "شُکر" و "حمد" خداست که از یکسو میتواند ضامن صحت مسیر زندگی ما و تامین کننده نیازهای مادی و معنوی ما باشد و از سوی دیگر موانع راه بندگی و زندگی سالم و صالح را از پیش رو بردارد.

بالاترین مرتبه ای که برای یک بنده قابل تصور و رسیدن است، "مقام حمد" است و لایق ترین بنده خدا کسی است که توفیق و توان حمد خدا را داشته باشد. حمد و ستایش خدا مستلزم توحید و یگانه پرستی ناب و خالص است و تا کسی از وجود انواع شرک بری و پاک نشده باشد، امکان حمد خدا را به طور کامل نخواهد داشت.

اما برای رسیدن به حمد در حیطه اعمال، می بایست ابتدا نعمات الهی را شناخت و از عهده شکر آنها برآمد تا در نتیجه قابلیت ستایش خدا را پیدا کرد.

در این فراز از مناجات زیبای شعبانیه، امام علی علیه السلام در بیانی شیوا و رمز آلود، اجابت دعا را منوط به حمد و شکر دائمی خدا میدانند و ریشه عدم اجابت دعاها را که حتی ممکن است یک عمر، انسان را به خودش مشغول سازد، غفلت از حمد و شکرالهی معرفی میکنند.

اما حمد و شکر تنها یکی از بالهای پرواز تا خدا هستند و بندگان خالص برای تعالی به بال دیگری به نام عفو و مغفرت یا به بیان بهتر استغفار نیاز دارند که حضرت با بیانی بسیار ظریف و عارفانه در دعای بعدی به این مهم اشاره میفرمایند.

حضرت در این 4 دعای به هم پیوسته موارد بسیار ظریف و دقیقی را متذکر میشوند که اختصارا بیان میکنم:

1-اولین اصل در اجابت دعا، حسن ظن داشتن و خوشبین بودن به فضل و رحمت خداست.

2-بهترین راه استفاده از عمر، ارتباط با خدا و بطور خاص دعاست. یعنی کسانی که تمام لحظات عمرشان را به ارتباط قلبی با خدا میگذرانند، تنها کسانی هستند که در این معامله خسارت ندیدند و هر لحظه ای از عمر که به درخواست از غیر خدا بگذرد، خسارتی جبران ناپذیر است.

3-همانطور که خداوند متعال پاداش بندگان خالصش را فراتر از بهشت و نعمات مادی و معنوی قرار داده و "خودش" را به آنها میبخشد، در مقابل کسانی که از ذکر و حمد خدا غافل هستند، گرچه در ابتدا فقط دعایشان رد میشود اما در مرحله بعد خودشان نیز از درگاه الهی رانده خواهند شد.

4-بنده برای پرواز معنوی و تعالی روح نیاز به 2 بال دارد اول حمد و شکر خدا دوم استغفار و طلب بخشش از کوتاهی ها و گناهان. جالب است بندگانی صاحب هردوبال خواهند شد که در ابتدا به شناخت نعمات و شکرعملی نسبت به نعمتها موفق شده باشند وگرنه هرگز به تعالی نخواهند رسید.

5-دوام در شکر و حمد، رمز موفقیت در بندگی ست. گرچه در همه امور مداومت و پیوستگی اهمیت بالایی دارد اما در بندگی اصل و اساس حرکت، مداومت است. کار کم با دوام زیاد بسیار برتر از کار زیاد پراکنده و گاه گاهی ست.

6- ریشه و زمینه و توفیق شناخت نعمات الهی، محبت است و صرفا کسانی به مقام شکر و مقام حمد میرسند که خدا و اولیای الهی را دوست داشته باشند وگرنه شکر و حمد به یک تعارف بی روح و بی اثر و یک رد تکلیف خسته کننده، بدل میشود. حمد و شکر ریشه در محبت دارند!

از جمیع این موارد میتوان به تصویر زیبا و شفافی از رابطه ی یک بنده خالص با خدای مهربان پی برد و راز اینکه امام با شجاعت و عشق، در برابر گناهان بنده، از بخشش خدا سخن به میان می آورند، بر ملا میگردد.

خدای من! {هرگز} چنین گمانی ندارم که مرا رد کنی درباره درخواست{هایی}که عمرم را در طلب آنها از تو صرف کرده ام.

خدای من! ستایش مخصوص توست همیشه و همه جا و پیوسته و همواره؛ {ستایشی}که زیادتر شود و نابود نگردد، آنچنان که تو {از آن} راضی شوی و دوست داشته باشی!

خدای من! اگر مرا به خاطر کردار ناپسندم مؤاخذه کنی من نیز گذشتِ تو را می گیرم و اگر مرا برای گناهانم مؤاخذه کنی من نیز تو را به بخشایشت خواهم گرفت! و اگر مرا در آتش {جهنم} وارد سازی به اهل آتش اعلام خواهم کرد که تو را دوست دارم!

Template Design:Dima Group