Leader
02 مرداد 1396 ساعت 01:11

شرح مناجات شعبانیه 3

...إِلَهِی إِنْ کُنْتُ غَیْرَ مُسْتَأْهِلٍ لِرَحْمَتِکَ فَأَنْتَ أَهْلٌ أَنْ تَجُودَ عَلَیَّ بِفَضْلِ سَعَتِکَ إِلَهِی کَأَنِّی بِنَفْسِی وَاقِفَهٌ بَیْنَ یَدَیْکَ وَ قَدْ أَظَلَّهَا حُسْنُ تَوَکُّلِی عَلَیْکَ فَقُلْتَ [فَفَعَلْتَ] مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ تَغَمَّدْتَنِی بِعَفْوِکَ...

 

در ادامه شرح مناجات شریف شعبانیه به این فرازها رسیدیم. برای درک کامل تر از این چند فراز به هم پیوسته، لازم است به یک نکته ی مبنایی در معارفمان اشاره کنم که بسیار مهم و تعیین کننده است:

یکی از اشتباهات راهبردی و خطرناکی که برخی ها بعد از ارتکاب گناه به آن دچار میشوند این است که تصور میکنند حالا که گناه کردند، میانه و رابطه شان با خدا بهم خورده و انجام کارهای خوب و مثبت، بی فایده است بنابراین به یک سستی و اهمال کاری،گرفتار میشوند. اما در واقع، این حس و حال از وسوسه ها و فریبکاری های شیطان است که فرد گنهکار در اثر غفلت در این دام می افتد.

حال نکته مهم و قابل توجه در این زمینه این است که در ابتدا لازم است ما تصویری روشن و شفاف از گناه و کارهای بد و همچنین از کارهای درست و صحیح داشته باشیم تا بواسطه این تصویر و نگرش دقیق و صحیح در دام شیطان گرفتار نشویم و بتوانیم از گناه و تبعاتش نجات پیدا کنیم.

مسئله مهم و اولویت اول در این خصوص این است که گرچه شیطان از آلوده شدن یک فرد به گناه خوشحال میشود اما به هدف اصلی خود نمیرسد چون انجام گناه و خطا بالاخره متصور و ممکن است و صد البته راهی به عنوان توبه وجود دارد؛ پس شیطان به صرف این که کسی مرتکب گناهی شود دست از شیطنت و وسوسه بر نمیدارد؛ چون هدفش چیزی مهمتر از آلوده شدن فرد به گناه است. هدف اصلی و واقعی شیطان، جدا کردن ما از خداست و این جدایی جز به سوء ظن و ناامیدی ما نسبت به خدا اتفاق نمی افتد. پس شیطان بلافاصله بعد از این که کسی مرتکب گناه شد، اینطور به او القاء میکند که این پایان کار است و تو محروم از لطف و رحمت خدا شدی و ارتباطت با خدا قطع شده پس بیخود خودت را خسته نکن و بیخیال باش!

اینجا دقیقا نکته مهمی ست که در صدد توضیح و درکش هستیم! ما باید همواره بدانیم که حتی اگر خدای نخواسته مرتکب خطایی شدیم، راه بسته نشده و ارتباط قطع نشده و باید سریعا با انجام یک کار خوب که بهترین نشانه توبه است، ارتباط را مجددا برقرار کنیم و اثبات کنیم از روی جهل و غفلت مرتکب آن گناه شده بودیم و تعمّد و لجاجتی در کار نبوده است! اما اگر فریب مجدد شیطان در کسی موثر واقع شود، و بعد از ارتکاب گناه، از انجام کار خوب ناامید و منصرف شود، آهسته آهسته زمینه قطع ارتباط با خدا فراهم می شود که بسیار خطرناک است. این زمینه سازی در ابتدا با سوء ظن و بدگمانی به خدا شروع میشود یعنی فردی که فعلا گناهی را مرتکب شده و توبه هم نکرده و تحت تاثیر القاء شیطان از انجام کار خوب هم منصرف شده، ذهنش به سراغ حاجات، خواسته ها، ضعفها، نداری ها و مشکلات و موانع زندگی رفته، و با فکر به اینها، تصورش این خواهد بود که، انگار خدا مرا رها کرده و اصلا جوابم را نمیدهد. وقتی بر روی این فکر کمی تمرکز میکند و شیطان هم میبیند فریبش موثر شده، بر آتش این بدگمانی فرد نسبت به خدا میدمد تا واقعا این فرد نسبت به خدا سوء ظن پیدا کند. اگر کسی به این سوء ظن گرفتار شود؛ نادانسته به سمت ناامیدی از رحمت خدا حرکت میکند و اینجاست که ارتباطش با معبود قطع میشود و شیطان به هدف اصلی خود میرسد!

هدف از بیان این توضیحات این است که، امام علی علیه السلام در این چندین فراز و خواسته به هم پیوسته از این مناجات شریف به دنبال بیان همین موارد است لذا حضرت اینطور عرض میکنند:

خدای من! اگر من شایستگی بخشیده شدن را ندارم اما تو به خاطر وسعت بخششت، شایسته گذشت هستی!

خدای من! در حالی من با همه وجود به پیشگاهت آمده ام که بهترین توکل بر سر من سایه افکنده و تو هم {در برابر این رفتار من} بهترین کار ممکن که شایسته توست انجام میدهی و آن غوطه ور ساختن من در بخشایش است!

 

Template Design: